SpaceX’e ait Falcon 9 roketinin üst kademesinin Ay yüzeyine çarptığı açıklandı. Bilim insanları, çarpışmanın ardından oluşan gaz bulutu nedeniyle henüz kesin sonuca varamadıklarını belirtti. NASA ve Güney Kore’ye ait yörünge araçları da çarpma bölgesini görüntülemeye hazırlanıyor.
Bağımsız astronot Bill Grey, nisan ayında yaptığı hesaplamalarda SpaceX’in Falcon 9 roketinin 5 Ağustos’un erken saatlerinde Ay’a çarpacağını öngörmüştü. Boston Üniversitesi Uzay Fiziği Merkezi’nden gezegen bilimci Carl Schmidt ise Very Large Telescope’un gözlemlerinde sodyum ve lityum gazlarından oluşan bir bulut tespit edildiğini ve bunun çarpışmanın gerçekleştiğine işaret ettiğini açıkladı.
Çarpışmanın Ay’ın Güneş gören tarafında gerçekleşmesi nedeniyle olayın doğrudan gözlemlenmesi ise oldukça zor oldu. Buna karşılık NASA yaklaşık 4 ton ağırlığındaki roket üst kademesinin saatte 8.700 kilometre hızla Ay’a çarptığını ve bunun yaklaşık 18 metre genişliğinde ve 3.7 metre derinliğinde yeni bir krater oluşturmuş olabileceğini değerlendiriyor.
Ay’a ulaşan Falcon 9’un üst kademesi, 15 Ocak 2025’te gerçekleştirilen Blue Ghost görevi kapsamında kulanılmıştı. SpaceX, Ay transfer yörüngesine yönelik yüksek enerjili görevlerde roketin yakıtının büyük bölümünün yükü hedeflenen yörüngeye ulaştırmak için kullanıldığını ve bu nedenle kontrollü imha manevrasının her zaman mümkün olmadığını belirtiyor.
Şirkete göre Güneş aktivitesi ve kütleçekim etkileri, roketin zaman içerisinde Ay’a doğru ilerlemesine neden oldu. Çarpışma, uzay enkazı açısından bazı endişeleri beraberinde getirse de NASA, üst roket kademelerinin Ay yüzeyine kontrollü ya da planlı şekilde bırakılmasınının teknik açıdan kabul edilen ve güvenli bir yöntem olduğunu belirtiyor.
Şimdi ise gözler tamamen çarpmanın izlerini tespit etmeye çevrilmiş durumda. NASA’nın Lunar Reconnaissance Orbiter’ı ile Güney Kore’nin Korea Pathfinder Lunar Orbiter’ı, Ay yüzeyindeki olası krateri görüntülemeye çalışacak. Ancak uygun ışık koşulları ve zamanlama gibi faktörler nedeniyle görüntülerin elde edilmesi ve Dünya’ya gönderilmesi birkaç gün sürebilir.
