Türkiye'de venture studio modeli: Vanora Ventures

İyi bir iş fikri olan ama yazılım ekibi kuramayan girişimci ne yapar? Ya fikirden vazgeçer ya da ajansa ürün yaptırıp yolun yarısında parasız kalır. Vanora Ventures, bu ikilemi Türkiye'de henüz az bilinen bir modelle çözüyor: venture studio. Abdurrahman Beşinci ve Can Üzüm'ün 2013'te temellerini attığı ve 2018'de girişimlerle buluşturduğu Vanora, girişime tecrübeli bir ekip, 50.000 dolarlık nakdi destek ve kuruluştan yatırıma kadar bir co-founder gibi eşlik ediyor. upcorn'un bu bölümünde model hem yatırımcı hem girişimci gözünden anlatılıyor.

Nedir bu venture studio modeli?

Klasik VC para verir ve bekler; hızlandırma programı eğitim ve network verir; venture studio ise işi birlikte kurar. Vanora'nın yazılım, tasarım, ürün ve büyüme ekipleri, portföydeki girişimlerin ürününü onlarla birlikte geliştiriyor; karşılığında hisse alıyor ve girişime nakit de koyuyor. Beşinci bunu "güçlü bir co-founder" olarak tarif ediyor: teknik kurucu bulamayan girişimci, ortaklığa girdiği anda arkasında deneyimli bir ekip buluyor. Model, ABD'de Idealab ve Atomic gibi stüdyolarla popülerleşti; Türkiye'de Vanora ilk örneklerden.

10 yıllık bir hayal

Kurucular, fikrin 2013'te doğduğunu ama modelin oturması için beş yıl beklediklerini anlatıyor. O yıllarda Türkiye'de teknik ekip bulmak zor, girişimcilerin çoğu fikir aşamasında takılıyordu. 2018'de ilk girişimlerle çalışmaya başlayan Vanora, 2023'te TechOne VC'den 10 milyon dolar değerlemeyle ilk kurumsal yatırımını aldı ve hedefini "Avrupa'nın en büyük girişim stüdyosu olmak" olarak açıkladı.

Yatırımcı gözünden Vanora

Bölümün önemli bir kısmı, modelin yatırımcıya ne kattığına ayrılmış. Erken aşama yatırımın en büyük riski, ürünün hiç çıkmaması ya da yanlış çıkması. Studio modelinde ürünü çıkaran ekip aynı zamanda ortak olduğu için teknik risk düşüyor; yatırımcı, bir fikre değil, arkasında kanıtlanmış bir üretim kapasitesi olan şirkete yatırım yapıyor. Vanora'nın portföyünde başarı oranını yükseltme hedefi de tam olarak bu: kaç girişimin yatırım turuna ulaştığı, modelin karnesi. Sonraki yıllarda Workflex ve GxLocal gibi girişimler Vanora'dan teknoloji yatırımı aldı.

Girişimler nasıl seçiliyor, süreç nasıl işliyor?

• Başvuru ve seçim: Fikirden çok problem ve kurucu değerlendiriliyor; teknik ekip olmaması eleme nedeni değil, tam tersine modelin hedef kitlesi.
• 50.000 dolarlık destek: Seçilen girişime nakdi destek ve stüdyo ekibinin zamanı tahsis ediliyor.
• Ürün geliştirme: MVP, Vanora ekibiyle birlikte çıkıyor; girişimci satış ve müşteriye odaklanıyor.
• Yatırım turu: Ürün pazara çıktığında stüdyo, girişimin ilk dış yatırım turuna hazırlanmasında da yanında.

Vanora'nın iki programı var: Von ve Grovth; ilki fikir aşamasındaki, ikincisi büyüme aşamasındaki girişimlere yönelik.

Girişimci gözünden Vanora

Bölümde portföyden bir girişimci de konuşuyor ve modelin gündelik karşılığını anlatıyor: "En çok zorlandığın operasyonları elinden alarak" seni işin özüne döndürmek. Teknik işe alım, ürün yönetimi ve tasarım gibi kurucunun aylarını yiyen işler stüdyoda kalıyor; kurucu müşteriyle konuşuyor. Eleştiri de gizlenmiyor — hisse vermek her girişimciye uymayabilir; kurucular bunun bilinçli bir takas olduğunu söylüyor.

Bölümde neler var?

• 1:08 10 yıllık bir hayal · 2:56 Nedir bu venture studio modeli? · 4:46 "Güçlü bir co-founder!"
• 6:03 Yatırımcı gözünden Vanora · 10:00 Venture studio yatırımcılara nasıl katkı sağlıyor?
• 13:19 Girişimler nasıl seçiliyor? · 14:12 50.000 dolarlık destek · 15:17 Süreç nasıl işliyor?
• 17:43 Girişimci gözünden Vanora · 20:52 Girişimcilere katkı · 23:10 "En çok zorlandığın operasyonları elinden alarak…"

Venture studio ile hızlandırma programı arasındaki fark

İkisi sık karıştırılır. Hızlandırma programı, kurulmuş bir girişimi üç-altı ay boyunca eğitim, mentorluk ve demo günüyle destekler; girişimin ürünü kendisi yapması beklenir. Venture studio ise girişimin kuruluşunda yer alır, ürünü kendi ekibiyle inşa eder ve girişimle uzun süreli ortaklık kurar. Hisse oranı bu yüzden bir programdan çok daha yüksek, katkı da öyle. Beşinci ve Üzüm bölümde bu farkı "yolun başında bir mentor mu istiyorsunuz, yoksa yola birlikte çıkacak bir ortak mı" sorusuyla özetliyor. Türkiye'de kurumsal girişim stüdyolarının da yaygınlaşmasıyla model, kurucu adayları için gerçek bir seçenek haline geldi.

Kimler izlemeli?

Teknik ortağı olmayan fikir sahipleri, erken aşama yatırım yapan melek yatırımcılar ve kendi stüdyosunu kurmayı düşünen deneyimli ekipler. Bölüm, modelin avantajlarını olduğu kadar takaslarını da açıkça konuştuğu için tek taraflı bir tanıtım değil, karar vermeye yardımcı bir tartışma.

Hisse takası nasıl değerlendirilmeli?

Bir venture studio ile çalışmanın bedeli, klasik bir yatırım turundan daha yüksek bir hisse oranı. Kurucular bölümde bunun nasıl hesaplanması gerektiğini anlatıyor: karşılaştırma, "kendim yapsam kaça mal olur" değil, "kendim yapabilir miyim ve ne kadar sürede" olmalı. Teknik kurucu bulmak aylar alan, bulununca da yüzde otuz-kırk hisse isteyen bir süreç; stüdyo aynı hisse aralığında hazır ekip, süreç disiplini ve ilk sermayeyi birlikte sunuyor. Yine de her girişim için doğru seçim değil — halihazırda teknik ekibi olan bir kurucu için stüdyo ortaklığı gereksiz bir seyrelme olur. Bölümün dengeli tonu, izleyicinin kendi durumunu bu kritere göre tartmasını sağlıyor.

Vanora Ventures hakkında daha fazla bilgi için vanoraventures.com, haberlerimiz için Vanora Ventures etiketi. Diğer bölümler upcorn originals sayfasında.