Evinizden atık toplayan mobil uygulama: Waste Log'un hikayesi

Evde kâğıdı, camı ve plastiği özenle ayırıp kapının önüne koyan herkes aynı şüpheyi yaşar: bu atıklar gerçekten geri dönüşüme gidiyor mu? Waste Log, bu şüpheyi ortadan kaldırmak için kurulmuş bir mobil uygulama: kaynağında ayrıştırılmış atığı evinizden alıyor ve doğrudan lisanslı toplama firmalarıyla buluşturuyor. Mahir Okay Çelik ve Ertuğ Sargut'un bir kurum içi girişimcilik projesi olarak başlattığı Waste Log, geri dönüşümde dijitalleşmenin öncü isimlerinden biri haline geldi ve Türkiye İş Bankası Workup Girişimcilik Programı'na katıldı. upcorn'un bu 27 dakikalık bölümünde kurucular, yeni bir geri dönüşüm deneyimini, hem B2B hem B2C çalışan modeli ve "girişimci dediğin…" cümlesinin devamını anlatıyor.

Yeni bir geri dönüşüm deneyimi

Klasik sistemde geri dönüşüm zinciri kopuk: belediye konteynerine atılan malzeme karışıyor, kalitesi düşüyor ve büyük bölümü düzenli depolamaya gidiyor. Waste Log zinciri baştan kuruyor. Kullanıcı uygulamadan atık türünü ve miktarını bildiriyor, randevu alıyor; toplama aracı geliyor ve atık, o malzemeyi işleme lisansına sahip firmaya teslim ediliyor. Kullanıcı, atığının nereye gittiğini uygulamada görüyor. Kurucular bunu "izlenebilir geri dönüşüm" olarak tanımlıyor; güven, sistemin çalışmasının ön koşulu.

Adım adım geri dönüşüm yolculuğu

• Ayrıştırma: Kullanıcı atığı evde türüne göre ayırıyor; uygulama hangi malzemenin kabul edildiğini gösteriyor.
• Bildirim ve randevu: Atık türü, tahmini miktar ve uygun saat seçiliyor.
• Toplama: Araç randevu saatinde geliyor; atık tartılıp kaydediliyor.
• Teslimat: Malzeme, lisanslı toplama-ayırma tesisine gidiyor; kullanıcı işlem kaydını görüyor.
• Ödül: Kullanıcı, katkısını puan ve raporla takip edebiliyor.

Hem B2B hem B2C model

Bölümün 9:58'deki kısmı, Waste Log'un iki müşteri tipini anlatıyor. Bireysel kullanıcı evinden atık verirken kurumsal müşteri — ofisler, siteler, AVM'ler, üretim tesisleri — düzenli toplama ve raporlama satın alıyor. Kurumsal tarafta motivasyon yalnızca çevre değil, mevzuat: sıfır atık düzenlemeleri ve sürdürülebilirlik raporlaması, şirketleri atıklarını belgelemeye zorluyor. Waste Log'un raporları bu belgeyi sağlıyor. Gelir modeli ağırlıklı olarak kurumsal tarafta; bireysel kullanım, marka ve hacim yaratıyor.

İşin hikayesi: Kurum içi girişimden startup'a

Waste Log, bir şirketin içinde intrapreneurship projesi olarak doğdu. Çelik ve Sargut, projenin şirketin ana işinin dışında büyüme potansiyeli taşıdığını görünce bağımsız bir girişime dönüştürdü. Bölümde bu geçişin dinamikleri anlatılıyor: kurumsal desteğin sağladığı ilk müşteriler ve kaynak, ardından bağımsızlaşmanın getirdiği hız. Girişim, Workup Girişimcilik Programı bünyesinde büyümeye devam etti.

"Girişimci dediğin…"

20:53'te başlayan bölüm, kurucuların girişimcilik tanımına ayrılmış. Ortak vurgu sabır ve sahada olmak: atık toplama, yazılımla değil kamyonla, tartıyla ve tesis ilişkisiyle yapılan bir iş; kurucular ilk aylarda toplama araçlarında bizzat bulunmuş. "Girişimci dediğin, işin en sevilmeyen kısmını da yapandır" mesajı, kayıttan akılda kalan cümle.

Türkiye ve global

Kapanışta Türkiye'deki geri dönüşüm oranlarının Avrupa'nın gerisinde olduğu ama tam da bu yüzden büyüme alanının geniş olduğu anlatılıyor. AB'nin döngüsel ekonomi düzenlemeleri, Türkiye'de üretim yapan ve Avrupa'ya ihracat yapan şirketleri atık yönetimini belgelemeye zorluyor; Waste Log'un kurumsal tarafındaki talep buradan besleniyor. Kurucular, modelin başka ülkelere taşınabileceğini ama önce Türkiye'de ölçeklenmesi gerektiğini söylüyor.

Geri dönüşümde dijitalleşme neden geç kaldı?

Atık sektörü uzun süre teknolojinin uğramadığı bir alan olarak kaldı: fiyatlar şeffaf değildi, lisanslı firmalarla bireylerin buluşacağı bir kanal yoktu ve belediye sistemleri veri üretmiyordu. Waste Log'un girdiği boşluk bu. upcorn'un aynı alandaki bir başka konuğu Cyclothe, benzer bir izlenebilirlik modelini tekstil atığında kuruyor; iki bölüm birlikte izlendiğinde döngüsel ekonominin Türkiye'de nasıl bir girişim alanına dönüştüğü görülüyor.

Kimler izlemeli?

Evde ayrıştırdığı atığın akıbetini merak edenler, sürdürülebilirlik raporlaması yapan kurumsal ekipler ve kurum içi bir projeyi bağımsız girişime dönüştürmeyi düşünenler. Bölüm, temiz teknoloji girişimlerinin operasyon yükünü de gizlemeden gösteriyor.

Bölümde neler var?

• 3:52 Yeni bir geri dönüşüm deneyimi · 6:48 Waste Log'un geleceği · 8:08 Adım adım geri dönüşüm yolculuğu
• 9:58 Hem B2B hem B2C model · 14:54 İşin hikayesi · 20:53 "Girişimci dediğin…" · 25:17 Türkiye ve global

Waste Log hakkında daha fazla bilgi için wastelog.co, haberimiz için buraya bakın. Diğer bölümler upcorn originals sayfasında.