ABD’de federal bir yargıç, Trump yönetiminin yapay zeka şirketi Anthropic’i güvenlik riski olarak tanımlayarak ABD hükümetiyle çalışmasını engellemesini hukuka aykırı buldu. Kaliforniya Kuzey Bölgesi Federal Mahkemesi Yargıcı Rita Lin, hükümetin şirketi anayasal olarak korunan ifade faaliyetleri nedeniyle cezalandırdığını ve misilleme yaptığını belirtti.
59 sayfalık kararında Lin, hükümetin Anthropic’in yapay zeka teknolojisinin nasıl kullanılması gerektiğine ilişkin kamuoyu önünde yaptığı açıklamaların ardından şirketi hedef aldığını ifade etti. Yargıç, “ulusal güvenlik” gerekçesinin hükümeti eleştirenleri cezalandırmak için sınırsız bir yetki sağlamadığını vurguladı.
Anthropic ise kararın ardından yaptığı açıklamada, şirketin “tedarik zinciri riski” olarak sınıflandırılmasının hukuka aykırı olduğunun tespit edilmesini memnuniyetle karşıladığını belirtti. Şirket ayrıca yapay zekanın ulusal güvenlik amacıyla kullanılmasında hükümetle çalışmaya devam etmeye hazır olduğunu açıkladı.Trump yönetimi ise karar hakkında henüz bir açıklama yapmadı.
Karar, Anthropic’in Trump yönetiminin hamlesine karşı 9 Mart’ta açtığı iki davadan ilkinin sonucunu oluşturuyor. Şirketin Washington’daki federal temyiz mahkemesinde açtığı ikinci dava ise devam ediyor. Yönetimin Kaliforniya’daki kararı temyize götürmesi veya ikinci davanın sonucunu beklemesi seçenekler arasında bulunuyor.
Anthropic ile Trump yönetimi arasındaki anlaşmazlık, yılın başında Pentagon’un şirketle 200 milyon dolarlık bir yapay zeka sözleşmesi yapmak istemesiyle derinleşti. San Francisco merkezli şirket, teknolojisinin Amerikalıların kitlesel gözetiminde veya otonom ölümcül silahlarda kullanılmaması konusunda ısrar etti.
Pentagon ise özel bir şirketin ABD hükümetinin kullanım politikalarını belirleyemeyeceğini savundu. Tarafların anlaşmaya varamamasının ardından Savunma Bakanı Pete Hegseth, Anthropic’i daha önce ulusal güvenlik riski olarak görülen yabancı şirketlere karşı kullanılan resmi bir mekanizmayla “tedarik zinciri riski” ilan etti.
Bu sınıflandırma, orduyla çalışan yüklenici ve tedarikçilerin Anthropic ile iş yapmasını engelledi. Anthropic ise ilgili yasal düzenlemelerin kapsamının dar olduğunu ve ABD şirketlerine uygulanamayacağını savundu. Şirket ayrıca kararın ideolojik motivasyon taşıdığını ve Birinci Değişiklik kapsamındaki ifade özgürlüğü haklarını ihlal ettiğini öne sürdü.
Yargıç Lin daha önce Pentagon’un Anthropic’in hükümete yönelik kamuoyu eleştirilerini federal çalışmalardan dışlanmasını gerekçe göstermesini “gerçekten endişe verici” olarak nitelendirmişti. Hükümetin şirketin savaş sırasında yapay zeka modellerini uzaktan değiştirebileceği veya devre dışı bırakabileceği yönündeki iddiaları için de kanıt bulunmadığını belirtmişti.
Son kararında Lin, yönetimin Anthropic’in kendi teknolojisini sabote edebileceğine ilişkin bazı temel iddialarından geri adım attığını söyledi. Yargıca göre süreç, şirketi hükümeti eleştirdiği için “kamuya açık bir örnek haline getirme” arzusuna kadar geriledi.
Kararda ayrıca hükümetin Anthropic’in yeni yapay zeka modeli Mythos üzerindeki görüşmelerinin de şirketin ulusal güvenlik tehdidi olduğu iddiasıyla çeliştiği belirtildi. Haziran ayında yönetim, ulusal güvenlik gerekçesiyle Anthropic’ten müşterilerinin Mythos’a erişimini kısıtlamasını istemiş; yaklaşık iki haftalık görüşmelerin ardından bazı güvenlik önlemlerinin eklenmesiyle müşterilerin büyük bölümünün erişimi yeniden sağlanmıştı.
Ticaret Bakanı Howard Lutnick de o dönemde Anthropic’e teşekkür ederek şirketin gelecekteki yapay zeka modellerinin piyasaya sürülmesine ilişkin protokoller konusunda hükümetle çalışmayı kabul ettiğini açıklamıştı.
