Yapay zeka sistemlerinin artan enerji ihtiyacı, teknoloji devlerini sıra dışı çözümler bulmaya yönlendirmeye devam ediyor. Meta, veri merkezlerini gece saatlerinde de yenilenebilir enerjiyle çalıştırabilmek için uzaydan enerji iletimine odaklanan Overview Energy ile dikkat çekici bir anlaşma imzaladı.
Anlaşmaya göre Overview Energy, gelecekte kuracağı uydu filosuyla uzayda topladığı güneş enerjisini yakın kızılötesi ışığa dönüştürerek Dünya’daki büyük ölçekli güneş enerjisi tarlalarına aktaracak. Bu ışık, mevcut güneş panelleri tarafından yeniden elektriğe çevrilecek ve özellikle gece saatlerinde veri merkezlerinin enerji ihtiyacını karşılamaya yardımcı olacak.
Meta’nın 2024 yılında veri merkezlerinde 18 bin gigawatt-saatten fazla elektrik tükettiği bilinen bir detay. Bu miktar, yaklaşık 1.7 milyon evin yıllık tüketimi ile eşdeğer. Şirketin yapay zeka altyapısını büyütme planları doğrultusunda enerji talebinin daha da artması bekleniyor.
Bugüne kadar güneş enerjisine dayalı veri merkezi modellerinde gece kullanımı için genellikle batarya depolama sistemleri veya alternatif enerji kaynakları tercih ediliyordu. Overview Energy ise bunun yerine enerjiyi doğrudan uzaydan iletmeyi hedefliyor.
1.000 uyduyla kesintisiz enerji planı
Overview Energy CEO’su Marc Berte, 2030 itibarıyla yörüngede görev alacak yaklaşık 1.000 uyduyu devreye almayı planladıklarını açıkladı. Her bir uydunun 10 yıldan uzun süre hizmette kalması bekleniyor.
İlk aşamada sistemin ABD’nin batı kıyısından Batı Avrupa’ya kadar uzanan bir bölgeyi kapsaması hedefleniyor. Dünya’nın dönüşü ve güneş enerjisi tarlalarının geceye girdiği vakitte bu uydular devreye girerek bu tesislerin elektrik üretimini artıracak.
Meta ile yapılan kapasite rezervasyon anlaşması kapsamında şirketin gelecekte 1 gigawatt’a kadar enerji alma hakkı elde edildiği ifade edildi. Tarafların doğrudan bir ödeme yapıp yapmadığı ise açıklanmadı.
Overview Energy ayrıca bu anlaşma için “megawatt photons” adını verdiği yeni bir ölçüm birimi geliştirdi. Bu kavram, 1 megawatt elektrik üretmek için gereken ışık miktarını ifade ediyor.
Uzaydan enerji iletimi uzun yıllardır teorik olarak tartışılsa da yüksek maliyet, güvenlik ve düzenleyici engeller nedeniyle ticari ölçekte hayata geçirilememişti. Meta’nın bu adımı, yapay zeka çağında enerji yarışının artık yalnızca yeryüzünde değil, uzayda da şekillenmeye başladığını gösteriyor.
