Yapay zeka alanındaki kapalı kaynak yaklaşımının yıllardır en büyük temsilcilerinden biri olan OpenAI, bir süredir açık kaynak kodlu bir model üzerinde çalışıyordu. Defalarca ertelenen açık kaynak kodlu modellerin ilk ikisi, bugün itibariyle kullanıma sunuldu.
Şirketin GPT-2’den bu yana geliştirdiği açık ağırlıklı (open-weight) ilk iki model olan GPT-OSS-120B ve GPT-OSS-20B, geliştiricilere doğrudan Hugging Face üzerinden ücretsiz bir şekilde sunuluyor.
Açık kaynak GPT-OSS modelleri, OpenAI’ın o serisiyle benzer akıl yürütme yeteneklerine sahip. Kıyaslama testlerinde “son teknoloji ürünü” olarak tanımlanan modellerden büyük olan OSS-120B, bir adet Nvidia GPU’su ile çalışabiliyor. Daha hafif olan OSS-20B ise 16GB belleğe sahip dizüstü bilgisayarlarda dahi çalışabiliyor.
Yapılan karşılaştırma testlerinin birçoğunda rakip açık modellerden daha iyi bir performans gösteren OSS serisi, Codeforces’ta 2622 puan alarak DeepSeek’in R1 modelini geride bırakıyor. Buna rağmen şirketin kapalı modelleri olan o3 ve o4-mini’ye kıyasla geride kaldığının altını çizelim.
Yapay zeka modellerinin halüsinasyon oranlarını ölçümleyen PersonQA testinde ise iki OSS modeli de beklenmedik bir performans sergiliyor. Modellerin ikisi de test esnasında maksimum %53 oranında hatalı bilgi üreterek yanlış bilgi konusunda sınıfta kalıyor.
Mixture-of-Experts (MoE) mimarisi ile tasarlanan GPT-OSS modelleri, bu sayede her işlemde minimum sayıda parametre aktive ediyor. Verimlilik alanında önemli bir katkı sağlayan bu mimari, yüksek hesaplama gücüne dayalı pekiştirmeli öğrenme (RL) ile desteklenerek araç çağırma gibi yeteneklerde modellerin beklentileri karşılamasını sağlıyor.
Apache 2.0 lisansı altında sunulan modeller, işletmelerin modeli serbestçe ticarileştirmesine olanak sağlıyor. Ancak OpenAI, modellerin eğitiminde kullanılan verileri, “güvenlik ve yasal nedenlerle” açıklamayı reddediyor.
Tüm bunların haricinde şirket, modellerin “marjinal olarak” artabilecek bir risk unsuru da olduğunun altını çiziyor. Kötüye kullanım potansiyeli kapsamında biyolojik saldırı ya da kimyasal üretim gibi alanlarda şimdilik ciddi bir tehdit olmayan modellerin, manipülasyon ile risk haline gelebileceği belirtiliyor.
Açık kaynak modelleri, OpenAI için oldukça büyük bir stratejik öneme sahip. DeepSeek, Alibaba, Moonshot gibi Çinli geliştiricilerin açık yapay zekalarının yanında bugüne kadar önemli bir adım atmayan şirket, Meta’nın Llama’sının gerilemeye başlaması ile pazara güçlü bir giriş yapmış oldu.
OpenAI CEO’su Sam Altman, daha önce katıldığı röportajlarda açık kaynak kodlu yapay zekaların öneminin farkında olduğunu; şirketinin “tarihin yanlış tarafında kaldığını” belirterek dikkat çekmişti.
