Türkiye, 2027 yılında Ay'a ilk kez araç gönderecek
Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, Türkiye'nin ilk uzay aracının 2027'nin ilk aylarında Ay'a doğru yola çıkacağını açıkladı.
Türkiye'nin Ay'a yönelik ilk derin uzay görevi için hazırlıklarda önemli bir aşama geride bırakıldı. Üretim, montaj ve entegrasyon faaliyetleri tamamlanan Ay Uzay Aracı, sistem seviyesi çevresel testlerinden geçirilmek üzere TUSAŞ bünyesindeki Uzay Sistemleri Entegrasyon ve Test Merkezi'ne (USET) gönderildi.
Aracın 2027 yılının ilk aylarında fırlatılmasının planlandığını açıklayan Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır, çalışmalarla alakalı detaylı bilgi paylaştı. Ay'a erişmek üzere geliştirilen aracın artık test aşamasına geçtiğini belirten Kacır, bunun Türkiye'nin uzay görevlerine uzanan yolculuğunda önemli bir adım olduğunu söyledi.
Ay yörüngesinde 3 ay görev
Türkiye, kendi mühendislik kabiliyetleriyle gerçekleştireceği Ay Araştırma Programı kapsamında Ay görevi gerçekleştiren dokuzuncu ülke olmayı hedefliyor. Yaklaşık 3.5 ton ağırlığındaki Ay Uzay Aracı'nın %80 yerlilik oranıyla geliştirildiği belirtildi.

Planlamaya göre uzay aracı, fırlatmanın ardından yaklaşık 2 aylık bir yolculuk gerçekleştirecek ve Ay yüzeyinden 100 kilometre yükseklikteki kutupsal ve dairesel görev yörüngesine ulaşacak. Araç burada en az 3 ay operasyon yürütecek ve performansına bağlı olarak bu süre 1.5 yıla kadar uzatılabilecek.
Görev sırasında Güneş rüzgarlarının Ay yüzeyiyle etkileşimi, Ay yüzeyindeki suyun oluşum mekanizmaları, Ay'ın manyetik alanları ve yüzeyin ısıl özellikleri incelenecek. Ayrıca Türkiye'de geliştirilen bilimsel ekipmanlarla Ay'daki radyasyon ortamına yönelik ölçümler gerçekleştirilecek.
Görevin kritik unsurlarından biri ise Türkiye'nin kendi imkanlarıyla geliştirdiği Hibrit İtki Sistemi olacak. Sistem, yörünge yükseltme manevralarında ve görevin son aşamasında Ay yörüngesinden çıkarak yüzeye ulaşmasını sağlayacak ateşlemelerde kullanılacak.

Uzay aracının USET'te gerçekleştirilecek testlerinde fırlatma ve uzay ortamında karşılaşabileceği zorlu koşullara dayanıklılığı doğrulanacak. Isıl vakum, yapısal ve elektromanyetik uyumluluk testleri tamamlandıktan sonra araç, TÜBİTAK UZAY'ın ODTÜ yerleşkesinde yapımı süren yeni temiz oda ve entegrasyon tesisine götürülecek. Fırlatma ise ABD'deki Kennedy Uzay Üssü'nde gerçekleşecek.
Kacır, Ay Araştırma Programı'nın 2022'nin başından bu yana %77 tamamlandığını da açıkladı. Projede TÜBİTAK UZAY ve DeltaV'nin yanı sıra çeşitli yerli teknoloji firmaları ve girişimler görev alıyor.
Türkiye, Ay görevinin yanı sıra TÜRKSAT 7A, İMECE-2 ve İMECE-3 gibi yeni uzay projeleriyle kabiliyetlerini genişletmeyi hedefliyor. Kacır ayrıca Ankara'da TUA, TÜBİTAK ve ODTÜ iş birliğiyle bir uzay teknolojileri geliştirme bölgesi kurulmasına yönelik çalışmaların sürdüğünü belirtti.
Vasıf Baran Fidan