McDonald's, burger fiyatlarını yapay zeka ile belirlemeye başladı
McDonald's'ın her müşteriye özel dinamik menü fiyatlandırması yapan yapay zeka destekli yeni bir sistemi dünya genelinde test etmeye başladığı ortaya çıktı.
McDonald's, ABD başta olmak üzere belirli küresel pazarlarda yapay zeka destekli dinamik fiyatlandırma araçları kullanmaya başladı. Ortaya çıkan bilgilere göre sistem, restoranların bulunduğu bölgedeki müşterilerin ödeme eğilimlerini analiz ederek menüdeki ürünlere fiyat önerileri sunuyor.
Sistem kapsamında aynı ürünün fiyatı, farklı restoran konumuna göre değişebiliyor. Yapılan araştırmalar sonucunda Kaliforniya'daki iki McDonald's şubesinde aynı Big Mac'in fiyatı arasında %21'lik fark bulunuyor. Bir restoranda 5.69 dolar olan ürün, yaklaşık 3.5 kilometre uzaklıktaki diğer şubede 6.89 dolara satılıyor.
McDonald's, yeni sistemle alakalı olarak franchise sahiplerinin fiyatları kendi belirlediğini belirtirken bazı franchise sahipleri ise şirketin yapay zeka destekli fiyatlandırma sistemini kullanmaları için baskı gördüklerini belirtiyor. Ayrıca şirketin sistem tarafından önerilen fiyatları ne kadar uyguladığının da takip ettiği iddia ediliyor.
Şirket ayrıca yeni iş standartları kapsamında franchise sahiplerinin McDonald's tarafından onaylanan fiyatlandırma danışmanları ve araçlarıyla "yapıcı şekilde etkileşim kurmasını" talep ediyor. Belgelerde yapay zekanın önerdiği fiyatların franchise sahiplerine yılda en az üç kez gönderildiği belirtiliyor.

Dinamik fiyatlandırma tartışması büyüyor
McDonald's'ın kullandığı sistem, fiyatların algoritmalar aracılığıyla müşteri davranışlarına ve bölgesel koşullara göre değiştirilmesi nedeniyle dinamik fiyatlandırma tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı. Tartışmaların odağında ise sistemin hukuki boyutu bulunuyor.
Fiyatlandırma platformunun kullanım şartlarında franchise sahiplerinin birbirleriyle rekabet eden işletmeler olabileceği belirtilirken kullanıcıların rekabet ve antitröst yasalarına uymalarının önemine dikkat çekiliyor. Franchise sahiplerinin nihai fiyatı belirleme konusunda özgür olduğu da aynı belgelerde vurgulanıyor.
Konuyla alakalı resmi bir açıklama yapan McDonald's, söz konusu yapay zeka sistemi ile ilgili haberleri "spekülatif ve bilgiye dayanmayan" olarak nitelendirdi. Şirket, fiyatlandırma aracının bir zorunluluk değil, franchise sahiplerine restorana özel fiyat önerileri sunarak müşteriler için değer yaratmalarına ve daha bilinçli kararlar almalarına yardımcı olan bir araç olduğunu savunuyor.

Şirketin bu tür teknolojileri 2019 yılından bu yana kullandığı biliniyor. Ayrıca 2023 yılında CEO Chris Kempczinski'nin restoran bazlı fiyatlandırma fikrini yatırımcılarıyla paylaştığı belirtiliyor.
Yapay zekanın önerdiği fiyatların geçmişte yol açtığı tartışmalar da bulunuyor. Sistemin Connecticut'taki bir restorana sadece Big Mac için 18 dolar fiyat önerdiği iddiası gündem olmuş ve olay sonrasında hukuki süreç başlamıştı.
Dinamik fiyatlandırma sistemini kullanan tek şirket ise McDonald's değil. Wendy's, Instacart ve Walmart gibi şirketler de benzer uygulamaları nedeniyle kamuoyunun tepkisiyle karşılaşıyor. Bununla birlikte Yum Brands bünyesindeki KFC ve Taco Bell'in de yapay zeka destekli fiyatlandırma üzerine çalıştığı biliniyor.

McDonald’s açısından tartışma, şirketin tüketici trafiğinde yaşanan düşüşle de aynı döneme denk geliyor. CEO Kempczinski, düşük gelirli tüketicilerin restoranlara yönelik trafiğinin son iki yılda neredeyse çift haneli oranlarda gerilediğini ifade etmişti.
Vasıf Baran Fidan