Yapay Zeka

Google, ilk uzay veri merkezini resmen kurdu

Google, Suncatcher projesi kapsamında geliştirdiği ilk prototip uzay veri merkezini yörüngeye çıkardı ve açarak başarılı bir şekilde test etmeye başladı.

Vasıf Baran Fidan 2 Kasım 2026

Google, ilk uzay veri merkezini resmen kurdu

Google’ın uzay tabanlı veri merkezi projesi Suncatcher kapsamında geliştirilen ilk prototip uydu, yörüngeye yerleşmesinin ardından çalışmaya başladı. Üzerinde yapay zeka işlemcileri taşıyan uydu, yer istasyonuyla iletişim kurarak ilk testlerini gerçekleştirdi. Uyduya gönderilen ilk komutlardan biri ise uzay hakkında bir haiku şiiri yazması oldu.

Google’ın uzayda veri merkezi kurma hedefi doğrultusunda geliştirdiği Suncatcher projesi, önemli bir aşamayı geride bıraktı. Ayın başında SpaceX Falcon 9 roketiyle 100’den fazla uzay aracıyla birlikte fırlatılan prototip uydu, yörüngede devreye alınarak Dünya’daki mühendislerle iletişim kurmaya başladı.

Dört adet Google Tensor Processing Unit (TPU) taşıyan uydu, 1 kW'a kadar elektrik üretme kapasitesine sahip. Projenin temel hedefi, büyük ölçekli yapay zeka çıkarım (inference) işlemlerini uzayda gerçekleştirebilecek, birbirine yakın konumda hareket eden uydu ağları oluşturmak.

Ancak mevcut prototipin enerji kapasitesi, işlemcilerin kullanımını sınırlandırıyor. TPU'ların yüksek güç ihtiyacı nedeniyle uydu, işlemcilerden yalnızca birini yaklaşık 20 dakika boyunca çalıştırabiliyor. Bu durum, uzay ile yer istasyonları arasındaki iletişim süreçlerini de daha karmaşık hale getiriyor.

Yaklaşık üç hafta süren devreye alma sürecinde uydunun farklı alt sistemleri test edildi. Sistemlerin kontrol edilmesinin ardından mühendisler, bu hafta uyduya ilk komutlarını gönderdi. Google DeepMind tarafından geliştirilen ve uyduya önceden yüklenen Gemma 4 modeli, uzayda bulunma deneyimini anlatan bir haiku yazması için yönlendirildi.

Modelin oluşturduğu şiir şöyle:

Blue marble below
Data streams in silent grace
Starlight feeds my core.
Altımda mavi bilye
Sessiz bir zarafetle süzülür veri
Yıldız ışığı besler özümü

Suncatcher projesinin devam eden testlerinde, TPU'ların termal stres ve uzaydaki radyasyon koşulları karşısındaki performansı incelenecek. Google, işlemcilerini daha önce Dünya'daki parçacık hızlandırıcılarda test etmiş olsa da gerçek uzay ortamının donanım üzerindeki etkilerini değerlendirmek istiyor.

Uzay radyasyonu, bilgisayar belleğinde saklanan değerlerin değişmesine neden olabilen bit flip olarak bilinen hatalara yol açabiliyor. Bu durum, geleneksel izleme sistemlerinin fark edemediği veri bozulmalarına neden olabiliyor.

Dünya üzerinde gerçekleştirilen testler, radyasyonun yapay zeka çıkarım işlemleri üzerindeki etkisinin sınırlı, model eğitimi üzerindeki etkisinin ise daha belirgin olabileceğine işaret etmişti. Yeni testler, bu sonuçların gerçek uzay koşullarında doğrulanmasını sağlayacak.

Google'ın yol haritasındaki bir sonraki adım ise 2027 yılında iki yeni uydu daha fırlatmak. Daha yüksek enerji üretim kapasitesine sahip olması planlanan bu uydular, aynı zamanda uydular arasında optik bağlantı teknolojisinin test edilmesini sağlayacak.

Suncatcher projesini benzer girişimlerden ayıran temel özelliklerden biri, uydular arasında yüksek hızlı bağlantılar kurarak dağıtık işlem yüklerini birlikte gerçekleştirmeyi hedeflemesi. SpaceX'in uzay veri merkezi vizyonunda da lazer bağlantıların kullanılması beklenirken Starcloud ve Cowboy Space gibi şirketler, tekil uydular üzerinde yapay zeka çıkarım işlemlerine odaklanıyor.

Projenin geleceği, büyük ölçüde uzay taşımacılığının maliyetlerine de bağlı. Google ve SpaceX'in yörüngedeki veri merkezi hedefleri için SpaceX'in geliştirme süreci devam eden, ağır yük taşıma kapasitesine sahip Starship roketinin hızlı biçimde yeniden kullanılabilir hale gelmesi önem taşıyor.

Google'ın Suncatcher girişimi, şirketin uzun vadeli teknoloji yatırımlarından biri olarak öne çıkıyor. Proje, 2030'lu yıllarda ekonomik açıdan sürdürülebilir uzay veri merkezleri oluşturmayı hedefliyor. Ancak bu vizyonun hayata geçirilmesi için enerji üretimi, donanım dayanıklılığı, uydu iletişimi ve fırlatma maliyetleri gibi önemli teknik ve ekonomik engellerin aşılması gerekiyor.

Google, ilk uzay veri merkezini resmen kurdu

İlgili Haberler